...  دو تا آمبولانس برداشتیم و راهی شدیم. اوایل سال 65 بود. یکی را من راننده اش بودم و یکی را هم علی عصمتی. علی برای خودش یک نفر کمکی برداشت. آن هم کسی نبود جز برادرم حبیب محمد نژاد. من هم کریم حسن پور را برداشتم و راهی شدیم. قرار بود ارتش در منطقه حاج عمران عملیاتی داشته باشد. از پیرانشهر گذشتیم و راهی منطقه حاج عمران شدیم.

گلها و علفهای کوهی قد کشیده بودند. کوهها مخمل سبز بر تن داشتند. هنوز لکه های سفید برف در سینه کش کوهها خودنمایی می کرد. نم نم باران هم به ترنم آواز بلبلان وپرندگان افزوده شده بود. آدرس مقر بهداری تیپ 2 را دنبال می کردیم که تابلویی ما را به محل آن هدایت کرد.

جلوتر از دژبانی یک نفر سر به آسمان گذاشته و دست ها را باز کرده بود تا همه نم نم باران را ببلعد! سراغ فرماندهی را گرفتیم. نشانمان دادند. نظم و انضباط همانجا از جلو ما رژه می رفت. واژه نظم و ارتش گویی جز لاینفک بودند.

وارد سنگر فرماندهی شدیم. سرتیپ افشار یا افشاری ما را تحویل گرفت و چه استقبال گرمی از ما کرد. ما را به سر سفره صبحانه دعوت کرد. از آن مردی که زیر باران بود پرسیدم. گفت این بنده خدا صبح هوس قیسی خرما کرد. یک قوطی خرما(کوچک) را ریخت تو ماهی تابه و چند تا تخم مرغ هم چاشنی اش کرد. کسی از این معجون خوشش نیامد. تو دنده لج افتاد و همه اش را خورد. از وجودش آتش می بارید. گرمی اش کرده رفته ایستاده زیر باران .

سرتیپ افشار پزشک بود و متوجه لنگی علی عصمتی شده و پرسید چرا پا می کشی. علی گفت ترکشی روی پایم هست و اذیت می کند. لابلای عصبهای پایم هست. شب شده بود. بعد از نماز ما را به کانتینری که در مقر بود برد و یک چراغ قوه ارتشی دستم داد و  گفت این را روی موضع بگیر. پای علی را روی میز گذاشت. و با مهارت تمام جلوی چشم ما بدون بیهوشی و بی حسی ترکش را درآورد و جای زخم را پانسمان کرد.

چقدر با آن همه قبه روی دوشش ما بچه های بسیجی را پذیرفت و پای علی عصمتی را صلواتی عمل کرد. هرکجا هست خدا سلامتش بدارد. 

در امتداد مسیر نگاهش که معصومانه در افق مبهم دوردست ها گم می­شد ایستادم. نگاهش فراتر از ابعاد زمینی بود و در من نیز متوقف نمی­شد. هیچ تلاقی رخ نداد جز نگاه من که محو تماشای پاکی او شده بودم. شانه به شانه برادر بزرگش داده بود و تکیه بر بزرگی را برای بزرگ شدن تجربه می­کرد. صورت گرد و گوشت آلودش همراه با طراوت کودکانه­اش، همچون شفافیت برگهای تازه درختان دلربایی می­کرد. تازه مسافری بود که هنوز آداب میزبان را نمی دانست. همه چیز برایش تازگی داشت. در حضور برادرش هیچ دلهره­­ای، راه به صورت او نبرده بود. در حیرت تماشا مانده بود. پیچک عمرش به حلقه های زندگی گره می­خورد. بیشتر از چهار بهار را تجربه نکرده بود و لباسهای پائیزی­اش نوید رسیدن بهار پنجم را می­داد. سپیدی صورتش در سیاهی موهایش تمام می­شد و ماهی سیاه کوچک حوض چشمانش در برق زلال آن می­درخشید. کوتاهی قدش باعث شده بود تا او را بر بلندی بنشانند. اما هنوز زاویه نگاهش با افق فاصله داشت و دور دست­ها را می­نگریست.

تمام کودکی­ام را دوربین عکاسی در قاب زمان به یادگار سپرده بود. تلاقی نگاهی رخ نمی­داد و نمی‌توانستم آینه چهل و هفت سالگی‌اش باشم. او  مرا نمی‌دید و من از آن همه زیبایی و معصومیت چیزی به یادگار نداشتم. می­خواستم در آغوشش بگیرم و گرمای صداقتش را در جان سرد خود بریزم. عکس در پس زمینه رایانه­ام جا خوش کرده بود. تغییر را یادآوری می­کرد. ثابت و صامت ایستاده بود و پرنده خیالم را به پرواز در زمان کوچ می­داد.

آن روز پای در پله­های رسیدن به برادرم داشتم. تکیه بر او داده بودم تا مرا در دریای زمان به ساحل امان برساند. چهل و دو سال است که این پله­ها را بالا می­روم اما هنوز برادرم در اوج ایستاده تا من برای بالا رفتن، انگیزه داشته باشم. هنوز شانه­اش برای تکیه دادن جای دارد. هنوز بوی خوش بزرگی از او به مشام می­رسد. تاریکخانه ذهنم پر از تصاویر روشن دانایی است که هدیه برادرم برای روزهای دلتنگی است. من تنها کلمه­ای بیش  نبودم که به لغت نامه تکیه داده بودم. قطره قطره سخن در کامم می­ریخت تا لذت دانایی را لحظه لحظه بیاشامم. او هبوط مرا در کویر زمین دیده بود. او مرا از بازی با بازیگران زمین باز می­داشت تا بازار مکاره دنیا، دل مرا به بازی نگیرد. یکبار او به جرم آگاهی دادن من، در زندان زمین گرفتار آمد. هنوز تصویر آن روزی را که به ملاقاتش در زندان رفتم به خاطر دارم. تا یادم باشد دانایی، هزینه دارد.

می خواهم نگاهم را به مسیر نگاه کودکی­ام گره بزنم و از پائیز رو به بهار عمرم به استقبال شکوفه­های درخت صداقت و پاکی بروم. نسیم خنک حضور فرشتگان را لمس کنم. گره از پیشانی برادرم، بردارم. و مسیر هبوط را عوض کنم تا این بار زمین در بهشت دانایی صعود کند.

پای چپ شلوارش را تا بالای زانو تا کرده بود و با دو عصای زیر بغلش، تکیه بر زمین می‌داد و پای راستش را به جلو می‌انداخت. تمام وزنش روی عصا می‌افتاد و بعد روی پای راستش تمام قد می‌ایستاد و دوباره تکیه بر عصا می‌داد. خدای من این «قدرت» بود که من می‌دیدم؟ اما تا جایی که یادم بود پایش از مچ  قطع شده بود!

هر بار بعد از فاصله‌هایی که میان من و قدرت افتاده بود به طور غیر منتظره همدیگر را دیده بودیم. این بار قدرت عصا کشان به من نزدیک می‌شد و من از او، در خاطرم، به دور دست‌ها می‌رفتم. به موقعیت «14 شهید» که من هنوز نوجوانی بودم و او چند سال از من بزرگتر. اولین  حضور در منطقه را تجربه می‌کردم و او مرا خطاب قرار می‌داد که : «اوشاق نه ده فیشه نه ده» بچه را چه به فشنگ!

از سال 60 که در آن موقعیت با تلخ و شیرینی‌هایش گذشت تا سال 67 در ارتفاعات ماووت عراق که او را کلاً از یاد برده بودم، دوباره یاد آب آوردنش از سرچشمه برای پایگاه، در وجودم زنده شد. کتری در دست می‌رفت به سمت آب. زیبایی ته چهره اش و چشمهایش بنای آشنایی گذاشت. ناخودآگاه کشیده و بلند و با کمی تعجب و سوال انگیز گفتم : قدرت!؟

برای اینکه بتوان تصویری از محیط پیرامونی جواد قنبری داد تا خواننده بگونه­ای خود را در فضاهای آن قرار داده و با اشخاصی که او با آنها مراوده داشته آشنا شود، مجبور به حاشیه نگاری­ها و ضمائم نویسی بودیم تا نسلی که امروز این مطالب را می­بیند، جو حاکم و پدیده­های آن دوران را لمس کنند.

در گزارش واقعی از زندگی جواد که در عین حال برگی از اوراق تاریخ این دیار است باید امانت­دار بود و همگام با همان برهه تاریخی قدم برداشت. با همان تحلیل­های آن دوران، دست به انتخاب زد و فراموش نکرد که صحبت در باره یک انسانی است که می­تواند فراز و نشیب­هایی داشته باشد. اما مهم برآیند تمام انتخاب­های این فرد است که در مجموع او را رشد داده و آنقدر او را بزرگ می­سازد که تبدیل به یک نماد می­شود.

عنصر مبارزه در زندگی این فرد مهم است. باید نوع تمایلات و مبارزه­ نیروهای مذهبی آن دوران را بازآفرینی نمود تا بتوان تصویری روشن از افراد ارایه داد. از آن تاریخ تا کنون افراد همگام با زمان رشد کرده و تمایلاتشان به هر طرفی گرایش پیدا کرده. همانگونه که احزاب و گروههای مختلف هرکدام تا یک بازه زمانی مشخص با انقلاب همپا شده و در بین راه بریده، جدا شده، مانده و گاه به رویارویی پرداخته اند. امروز در نگاه به دیروز باید حال همان روز افراد را مورد سنجش قرار داد تا راه به خطا نرفته باشیم…